Οι ραγδαίες εξελίξεις των τελευταίων ετών μετέβαλαν ριζικά τα δεδομένα της διεθνούς ζωής. Ο διπολισμός που χαρακτήριζε την κατανομή της πολιτικοστρατιωτικής ισχύος έπαυσε να υπάρχει.

Ο ανατολικός συνασπισμός και οι οικονομικοί στρατιωτικοί διακρατικοί οργανισμοί του, το Συμβούλιο Αμοιβαίας Οικονομικής Βοήθειας (COMECON) και το Σύμφωνο της Βαρσοβίας, διαλύθηκαν.

Από την άλλη πλευρά, το ΝΑΤΟ, ο πολιτικοστρατιωτικός μηχανισμός του Δυτικού συνασπισμού μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης αντιμετωπίζει πλέον μια πρόκληση ακόμη μεγαλύτερη, εκείνη της συμμαχίας που στερείται κοινού εξωτερικού εχθρού. Στο μεταψυχροπολεμικό διεθνές σύστημα, ο έλεγχος και οι περιορισμοί της κρατικής συμπεριφοράς από διεθνείς κανόνες και θεσμούς αποτελούν μείζον θέμα για τη διεθνή κοινότητα.

Το παρόν εγχειρίδιο επιδιώκει να προσφέρει στον αναγνώστη το μέχρι σήμερα «κεκτημένο» της επιστήμης των διεθνών σχέσεων, λαμβάνοντας υπόψη τις κοσμοϊστορικές εξελίξεις που σημειώθηκαν στη διεθνή σκηνή.