Αρθρογραφία - Δημοσιεύσεις

Ανοχύρωτη χώρα - ΑΝΤΙΛΟΓΟΣ στα "ΝΕΑ" 21/1/2017

Τα τελευταία χρόνια είμαστε μάρτυρες κατακλυσμικών αλλαγών στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Σε όλα τα επίπεδα. Αλλαγές που απειλούν να εκτροχιάσουν το ευρωπαικό εγχείρημα. Η κρίση του ευρώ, το Brexit, το προσφυγικό-μεταναστευτικό, και η τρομοκρατία δοκιμάζουν τη συνοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τις αντοχές των δυτικοευρωπαϊκών κοινωνιών.

Η άνοδος των άκρων και του λαϊκισμού παίρνει ανησυχητικές διαστάσεις.

Στα σύνορα της Ευρώπης, μία εθνικιστική και ολοένα πιο επιθετική Ρωσία καταφεύγει στην απειλή ή τη χρήση βίας για να επαναοριοθετήσει σφαίρες επιρροής. Την ίδια ώρα που ο Τραμπ στέλνει μηνύματα χαλάρωσης των παραδοσιακών ευρωατλαντικών δεσμών και θεσμών. Αίφνης, η σύζευξη ελευθερίας, ειρήνης, και ευημερίας,  το μεγάλο κεκτημένο του ευρωπαϊκού εγχειρήματος δεν θεωρείται πια αυταπόδεικτο αξίωμα.

Πέρα από τις αδυναμίες της νομισματικής ένωσης, που ανέδειξε η οικονομική κρίση, τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η ΕΕ είναι απότοκα ευρύτερων πλανητικών εξελίξεων. Η παγκοσμιοποίηση άνοιξε νέους ορίζοντες ανάπτυξης και ευημερίας με την ελεύθερη διακίνηση αγαθών, κεφαλαίου, και ανθρώπινου δυναμικού. Αλλά όξυνε τις ανισότητες ανάμεσα στα κράτη και μέσα στους κόλπους των κρατών. Η επανάσταση των νέων τεχνολογιών (τηλεπικοινωνίες, πληροφορική, βιοτεχνολογία, γενετική, ρομποτική, νανοτεχνολογία), έφερε σαρωτικές αλλαγές στην παραγωγή. Ειδικότερα, η σύγκλιση των τεχνολογιών των τηλεπικοινωνιών και της πληροφορικής μετέβαλε δραστικά τον ίδιο τον πυρήνα της παραγωγής και της διακίνησης αγαθών και υπηρεσιών.  Δημιουργώντας ένα ανθρωποχωροχρονικό συνεχές δικτύων για  τις εμπορικές και οικονομικές συναλλαγές. Αλλά και στην επικοινωνία των ανθρώπων. Αυτό το παγκοσμιοποιημένο και υψηλά εκτεχνικευμένο περιβάλλον οδηγεί σε κοινωνικούς μετασχηματισμούς. Νέοι τρόποι παραγωγής απαιτούν νέες δεξιότητες και δημιουργούν ανισότητες και ανακατανομή των προνομιούχων και μη προνομιούχων κοινωνικών στρωμάτων.

Πολεμικές και εμφύλιες συρράξεις δημιουργούν νέα μεταναστευτικά και προσφυγικά ρεύματα προς τις δυτικές κοινωνίες. Το παλιό πλαίσιο θρυμματίζεται από την αδυναμία του να ανταποκριθεί σε πολιτικό και οικονομικό επίπεδο.

Όλες αυτές οι εξελίξεις δημιουργούν ανασφάλεια στους πολίτες και επιβαρύνουν αυτό που ο Putnam ονόμασε κοινωνικοψυχολογικό σύστημα.

Σ᾽αυτό το περιβάλλον, οι σειρήνες του λαϊκισμού και των άκρων επιτείνουν την ξενοφοβία, απονομιμοποιούν τη δημοκρατία και οδηγούν στην αναδίπλωση και στη περιχαράκωση στο κράτος έθνος.  

Σε πλανητικό επίπεδο η συμπεριφορά της Ρωσίας και της Κίνας αλλά και η ρητορική του Τραμπ φαίνεται να παραπέμπουν σε επιστροφή στο σύστημα ισορροπίας των μεγάλων δυνάμεων. Για το ευρωπαϊκό εγχείρημα, που αναπτύχθηκε στο θερμοκήπιο της προστασίας των ΗΠΑ, η νέα μορφή της ευρωατλαντικής συνεργασίας θα είναι καθοριστική.  

Σ᾽αυτό το περιβάλλον η κυβέρνησή μας, αντί να θωρακίσει τη χώρα κλείνοντας εγκαίρως την αξιολόγηση πορεύεται χωρίς πυξίδα. Ξοδεύει πολύτιμο χρόνο, διαβάζει λάθος τους διεθνείς συσχετισμούς, και αναλώνεται σε στείρους λεονταρισμούς εναντίον του Σόιμπλε και του ΔΝΤ. Κοινώς, αφήνει τη χώρα ανοχύρωτη.

Ανοιχτές κοινωνίες - ΑΝΤΙΛΟΓΟΣ στα "ΝΕΑ" 14/1/2017

Η Αμερική, μία ανοιχτή κοινωνία, καλείται να συμβιβαστεί με έναν ηγέτη που δεν έχει καμία ανοχή στην κριτική και τη διαφορετική άποψη. Μία εβδομάδα πριν την ορκομωσία του, ο Τραμπ συνέχισε τη βεντέτα με τα παραδοσιακά μέσα μαζικής ενημέρωσης όπως το CNN. Δείχνοντας ότι αυτό δεν ήταν απλά μέρος μιας προεκλογικής αντισυμβατικής τακτικής. Που πέρα από την επίθεση στα παραδοσιακά μέσα συμπεριελάμβανε και τη διασπορά ψευδών ειδήσεων. Αντίθετα, δείχνει πως ο Τραμπ αντιλαμβάνεται την ελευθερία του λόγου αλλά και τις σχέσεις του με το τύπο. Αμφισβητεί κάθε πηγή πληροφόρησης που αντιστρατεύεται τη δική του εκδοχή της πραγματικότητας. Απονομιμοποιεί τα παραδοσιακά μέσα για να κατασκευάσει τη δική του αλήθεια. Σε διάφορες ιστορικές περιόδους, η ανασφάλεια των πολιτών οδήγησε σε οπισθοδρόμηση στον φυλετισμό των κλειστών κοινωνιών. Όπως για παράδειγμα εκδηλώθηκε με τους ολοκληρωτισμούς του 20ου αιώνα. Σε προηγμένες ανοιχτές κοινωνίες, όμως, που έχουν γνωρίσει και βιώσει πολιτικές ελευθερίες, ανθρώπινα δικαιώματα και την κοινωνική κινητικότητα, αυτά δεν μπορεί παρά να είναι βραχύβια ξεσπάσματα. Άλλωστε, οι κοινωνίες αυτές διαθέτουν τα απαραίτητα θεσμικά αντίβαρα που διαφυλάσσουν την ελευθερία της σκέψης, της έκφρασης και του λόγου.

Στα δικά μας τα πράγματα είναι ακόμη χειρότερα. Οι συλλήψεις δημοσιογράφων και οι μηνύσεις σκιτσογράφων δείχνουν έναν βαθύ αυταρχισμό από την πλευρά της κυβέρνησης. Και δεν πρόκειται για μεμονωμένα φαινόμενα. Η κυβέρνηση αυτή προσπάθησε εξαρχής να χειραγωγήσει την πληροφόρηση και τα ΜΜΕ. Το τηλεοπτικό τοπίο και τα αντιπαθητικά συγκροτήματα. Αρχίζοντας με την αδειοδότηση των καναλιών. Αφού εξοβέλισαν το ΕΣΡ από τη διαδικασία, και περιόρισαν αυθαίρετα τον αριθμό των αδειών, διεξήγαγαν μία διαδικασία που θύμιζε ολοκληρωτικά καθεστώτα και κλειστές κοινωνίες. Ο νόμος, τελικά, κρίθηκε αντισυνταγματικός και κατέρρευσε. Η νοοτροπία όμως χειραγώγησης της πληροφόρησης παρέμεινε. Ενδεικτική του πως αντιλαμβάνεται η κυβέρνηση την ελευθερία του λόγου και του τύπου και την ανοχή της στην κριτική. Στο ζήτημα της ελευθερίας του Τύπου, άλλωστε, η χώρα μας επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ φιγουράρει στην 89η θέση της παγκόσμιας κατάταξης. Δίπλα σε χώρες όπως η Λιβερία, το Μπουτάν και η Ουγκάντα. Και πολύ μακριά από χώρες όπως  η Ολλανδία η Ιρλανδία η η Πορτογαλία.  

Η ανοιχτή κοινωνία, έγραφε ο Καρλ Πόπερ, προϋποθέτει πολίτες που αναπτύσσουν την κριτική σκέψη. Κι αυτό  προϋποθέτει ελευθερία σκέψης, έκφρασης και λόγου. Χωρίς τον φόβο της τιμωρίας ή της εκδίκησης. Χωρίς άμεση ή έμμεση λογοκρισία. Ο ελεύθερος λόγος είναι το εργαλείο αποκάλυψης της αλήθειας. Όχι όμως γι αυτούς που υπόσχονται παραδείσους στη γη. Αυτοί συνήθως φέρνουν την κόλαση, όπως λέει ο Πόπερ. Και τότε προσπαθούν να μετατρέψουν τον λόγο από εργαλείο αναζήτησης της αλήθειας σε ασπίδα απόκρυψής της. 

Το ίδιο έργο - ΑΝΤΙΛΟΓΟΣ στα "ΝΕΑ" 10/1/2017

Τον Δεκέμβριο του 2014 η χώρα βρέθηκε μια ανάσα από την ολοκλήρωση της αξιολόγησης και την ένταξη στο καθεστώς ποσοτικής χαλάρωσης. Το ραντεβού της χώρας με την κανονικότητα θυσιάστηκε στο βωμό του ραντεβού της αριστεράς με την εξουσία. Δύο χρόνια μετά, φορτωμένη με ένα επιπλέον μνημόνιο και πολλά δισ. αχρείαστου επιπλέον χρέους, η χώρα βρίσκεται πάλι στο ίδιο σημείο. Να κλείσει την αξιολόγηση για να προλάβει να ενταχθεί στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης. Όλοι αναμέναμε ότι μετά από δύο χρόνια εξουσίας, και μια καταστροφική διαπραγμάτευση, ακόμη και αυτή η κυβέρνηση θα είχε αντιληφθεί τα στοιχειώδη. Ότι η μόνη ασφαλής έξοδος από τα μνημόνια είναι η ταχεία ολοκλήρωση του προγράμματος και η υλοποίηση των αναγκαίων διαρθρωτικών αλλαγών. Και ο μόνος ασφαλής δρόμος για να μην οδηγηθούμε ξανά σε χρεωκοπία είναι η ανασυγκρότηση του παραγωγικού ιστού της χώρας. Αυτές, όμως, είναι ξένες έννοιες για την νεοαριστερή, λαϊκιστική, και αντιμεταρρυθμιστική κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ. Ο ΣΥΡΙΖΑ προτιμά να ηγεμονεύει σε μία κοινωνία εξισωτικά ισοπεδωμένη.

Η ραγδαία δημοσκοπική κατάρρευση όξυνε επικίνδυνα τη ρητορική τους. Ο Πρωθυπουργός άρχισε να υποδύεται τον Βαρουφάκη και ζούμε μέρες του 2015. Λεονταρισμοί, λάθος ανάγνωση των διεθνών συσχετισμών, χάσιμο χρόνου. Προσωπικές επιθέσεις κατά των Γερμανών και του Σόιμπλε, που παραμένουν το ουσιαστικό κέντρο ισχύος και αποφάσεων στην Ευρώπη. Είτε μας αρέσει είτε όχι.

Μαξιμαλιστικές επιδιώξεις, όπως να πετάξουμε έξω από τη συμφωνία το ΔΝΤ. Και κίβδηλες απειλές. Με εκλογές ή παράταση της διαπραγμάτευσης μέχρι το καλοκαίρι. Με άλλα λόγια, η κυβέρνηση απειλεί τους δανειστές ότι θα αυτοκτονήσει πολιτικά δια των εκλογών. Ή θα προκαλέσει οικονομική ασφυξία στη χώρα, και θα φέρει το 4ο μνημόνιο.

Το αποτέλεσμα είναι, αντί η κυβέρνηση να επιφέρει ρήγμα στο μέτωπο των δανειστών όπως κομπάζει, να τους έχει εξωθήσει όλους σε γραμμή ΔΝΤ. Η κατάσταση να οξύνεται, και οι δανειστές να ανεβάζουν συνέχεια τον λογαριασμό ζητώντας επιπλέον μέτρα.

Είναι προφανές ότι ένα κόμμα διαμαρτυρίας δεν μπορεί να συμβιβαστεί με την έννοια της ανάληψης ευθύνης και να πολιτευτεί χωρίς την κατασκευή εχθρών. Η δομική αντιπαλότητα στα Μνημόνια και οι ψεύτικες υποσχέσεις εκτίναξαν, άλλωστε, το ΣΥΡΙΖΑ από κόμμα διαμαρτυρίας του 3% σε κόμμα εξουσίας. Η διακυβέρνηση έδειξε την παροιμιώδη ανεπάρκειά τους. Και μαζί με την υλοποίηση του Μνημονίου τους οδηγεί με ταχύτητα φωτός πίσω στο 3%. Γιατί τους αποστερεί τη μόνη νομιμοποιητική βάση της πολιτικής τους ύπαρξης. Εξου και η διγλωσσία και το αφήγημα της κυβέρνησης που διαπραγματεύεται και αντιστέκεται. Τώρα, αν αυτό θα οδηγήσει σε σύγκρουση και εκλογές η κωλοτούμπα μεταφρασμένη σε ηρωική διαπραγμάτευση δύσκολο να προβλέψει κανείς. Γιατί εκεί που σταματάει η λογική αρχίζει ο ΣΥΡΙΖΑ. 

Τα στοιχεία - ΑΝΤΙΛΟΓΟΣ στα "ΝΕΑ" 6/1/2017

Το 2016 χαρακτηρίστηκε από την περιοδικότητα και τη μαζικότητα των τρομοκρατικών χτυπημάτων. Από το Ορλάντο, στη Νίκαια, στο Παρίσι, στο Βερολίνο. Αλλά και το 2017 η Κωνσταντινούπολη ήρθε να προστεθεί στη λίστα των πόλεων που έχουν πληρώσει βαρύ φόρο αίματος στην τρομοκρατία. Οι τρομοκρατικές επιθέσεις, ο συριακός εμφύλιος, το Προσφυγικό-Μεταναστευτικό, το Brexit, η εκλογή Τραμπ, και το καθεστώς Πούτιν συνθέτουν ένα πλανητικό σκηνικό που δημιουργεί ανασφάλεια στους πολίτες και ανησυχία για το μέλλον. Μία πρώτη ανάγνωση δείχνει ότι ο πλανήτης βρίσκεται σε σημείο ανάφλεξης, αύξησης της βίας και συνολικής οπισθοδρόμησης. Σε συνδυασμό με τις οικονομικές ανισότητες και την άνοδο των άκρων κάποιοι θεωρούν ότι έχουμε εισέλθει σε μια σκοτεινή ιστορική περίοδο.

Ο Στήβεν Πίνκερ, καθηγητής Ψυχολογίας στο Χάρβαρντ ισχυρίζεται ότι συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο. Ο κόσμος συνεχίζει να προοδεύει σε κάθε τομέα. Η φτώχεια, η βρεφική θνησιμότητα, ο αναλφαβητισμός και οι ανισότητες βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Από την άλλη πλευρά, η βασική εκπαίδευση, η δημοκρατία, οι εμβολιασμοί είναι σε ιστορικά  υψηλά επίπεδα. Ο Πίνκερ παρακολουθεί και καταγράφει τα στατιστικά στοιχεία κάθε μορφής βίας. Στο βιβλίο του «Οι Καλύτεροι Άγγελοι της Φύσης μας» τεκμηριώνει μια σταθερή αποκλιμάκωση της βίας τα τελευταία χρόνια. Και τη χαρακτηρίζει ως την πιο σημαντική εξέλιξη στην ιστορία της ανθρωπότητας. Η εικόνα που αποτυπώνουν τα στοιχεία είναι εντελώς διαφορετική από αυτήν που σχηματίζει ένας πολίτης παρακολουθώντας τα δελτία των ειδήσεων, τις επικεφαλίδες των εφημερίδων, ή τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Στην Αμερική, τα αυξανόμενα κρούσματα βίας, και οι κατηγορίες για αναζωπύρωση της φυλετικής βίας δημιούργησαν μια αίσθηση έκρηξης της εγκληματικότητας. Στην πραγματικότητα τα στοιχεία δείχνουν ότι η εγκληματικότητα έχει μειωθεί στο μισό σε σχέση με τα επίπεδα των δεκαετιών του ‘60, του ‘70, και του ‘80.

Στην Ευρώπη, σύμφωνα με τνη τράπεζα στοιχείων για τη παγκόσμια τρομοκρατία (Global Terrorism Database), ο αριθμός των θανάτων από τρομοκρατικές επιθέσεις ήταν πολύ υψηλότερος τα χρόνια από το 1970 μέχρι το 1990 απ’ ότι ήταν το 2015.

Ο αριθμός των θυμάτων πολέμου μπορεί να έχει αυξηθεί λόγω του συριακού εμφυλίου αλλά παραμένει αισθητά μικρότερος από τα μεταπολεμικά χρόνια. Μικρότερος από τα χρόνια των πολέμων της Κορέας, του Βιετνάμ, αλλά και του Ιράκ.

Δεν είμαστε ενώπιον Αρμαγεδδώνα λοιπόν. Απλώς, τα φρικτά νέα κάνουν ειδήσεις, και ο πολλαπλασιασμός των μέσων και της έντασης μετάδοσης των ειδήσεων σχηματίζουν μια εικόνα πολύ πιο ζοφερή από την πραγματικότητα. Που διογκώνεται στο συλλογικό φαντασιακό λόγω της θρησκευτικής βίας και της τρομοκρατίας που απειλεί το κοινωνικό συμβόλαιο των κρατών της Βεστφαλιανής τάξης. Τα στοιχεία, όμως, αποτυπώνουν μια πιο αισιόδοξη εικόνα.

Αστάθεια - ΑΝΤΙΛΟΓΟΣ στα "ΝΕΑ" 3/1/2017

Ο κατακλυσμός των ζοφερών ειδήσεων προϊδεάζει για επικείμενο Αρμαγεδδώνα. Η ψυχρή αποτύπωση των στατιστικών στοιχείων, όμως, δείχνει ότι κάθε μορφής βία στον πλανήτη παρουσιάζει πτωτική τάση. Από την διακρατική ως την ενδοοικογενειακή βία. Αυτό, όμως, που γεννάει φόβο και αβεβαιότητα, πέρα από τον βομβαρδισμό των αρνητικών ειδήσεων, είναι η αστάθεια της μεταβατικής περιόδου. Και σε πλανητικό επίπεδο βρισκόμαστε σε μία μεταβατική περίοδο.

Από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και μετά, το διεθνές σύστημα δεν έχει ισορροπήσει. Η μονοκρατορική παρένθεση της Αμερικής μετά την κατάρρευση του διπολισμού ήταν βραχύβια. Το ίδιο και η ψευδαίσθηση της δημιουργίας μιας παγκόσμιας κοινωνίας. Η ευφορία, δηλαδή, ότι ο νικηφόρος φιλελευθερισμός, με τη βοήθεια των τεχνολογικών εξελίξεων, θα μετέτρεπε τον πλανήτη σε μια τεράστια αγορά κι ένα τεράστιο κράτος. Με την αρχή της ισότητας να μεταφράζεται σε ευημερία για όλους. Αντίθετα, η παγκοσμιοποίηση χαρακτηρίστηκε από ανισότητες και ανισομέρειες. Παραδοσιακές μεγάλες δυνάμεις, όπως η Ρωσία και η Κίνα, χρησιμοποίησαν την οικονομική ανάπτυξη για να εδραιώσουν ολιγαρχικά πολιτικά καθεστώτα. Και ανέκαμψαν στη διεθνή αρένα χρησιμοποιώντας την απειλή ή τη χρήση βίας για να προωθήσουν τα συμφέροντά τους. Από την άλλη πλευρά, η Αμερική συνεχίζει να αισθάνεται τα απόνερα του κραχ του 2008 σε πολιτικό και οικονομικό επίπεδο. Η προεδρία του Τραμπ θα δοκιμάσει τις ισορροπίες του αμερικανικού πολιτικού συστήματος, αλλά και του διεθνούς. Γιατί οι απόψεις του για τους θεσμούς, τους κανόνες και τις συμβάσεις που διέπουν τις διεθνείς σχέσεις είναι τουλάχιστον εικονοκλαστικές. Η αντιμετώπιση της Ρωσίας και της Κίνας, πριν ακόμη εγκατασταθεί στον Λευκό Οίκο, είναι μη συμβατή με την παραδοσιακή αμερικανική πολιτική. Και οι δηλώσεις του δείχνουν ότι η Αμερική θα επανεξετάσει τον ρόλο του υπερπόντιου εξισορροπητή στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή.

Διαμορφώνεται, έτσι, ένα σύστημα ισορροπίας των μεγάλων δυνάμεων όπου η Ρωσία και η Κίνα δεν είναι ικανές να ηγεμονεύσουν πλανητικά και η Αμερική εμφανίζεται απρόθυμη να το κάνει. Τουλάχιστον στο βαθμό και με την ένταση του παρελθόντος.

Αυτή η συστημική αστάθεια τροφοδοτεί και τροφοδοτείται από τις εξελίξεις σε περιφερειακό επίπεδο. Σήμερα, περισσότερο από κάθε άλλη περίοδο, δεν υπάρχει πολιτική σε περιφερειακό επίπεδο χωρίς πλανητικές επιπτώσεις. Με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τη Μέση Ανατολή. Ενδογενή αίτια και εξωτερικοί παράγοντες μετέτρεψαν την Αραβική Άνοιξη σε εκκολαπτήριο αστάθειας και βίας. Και το Προσφυγικό-Μεταναστευτικό, αλλά και τα ασύμμετρα χτυπήματα στην καρδιά των δυτικών πόλεων κλιμακώνουν μια διαλεκτική αντιπαράθεσης χωρίς ορατό τέλος.

Σε αυτές τις μεταβατικές και δυσχερείς συνθήκες της σημερινής πλανητικής συγκυρίας, η παρακμιακή μας πορεία, η ανυπαρξία μακρόπνοης εθνικής πολιτικής, και ο επαρχιωτισμός της κυβερνώσας ομάδας αυξάνουν την αβεβαιότητα και τον φόβο.

Σκοτάδι βαθύ - ΑΝΤΙΛΟΓΟΣ στα "ΝΕΑ" 30/12/2016

Κλείνει άλλος ένας χρόνος, ο έβδομος κατά σειρά, βαθιάς κρίσης και ύφεσης. Η οικονομική κρίση έχει μεταβληθεί σε κρίση νομιμοποίησης εσωτερικά και κρίση ισχύος εξωτερικά.

Η Μεταπολίτευση άρχισε ως ένας ενάρετος κύκλος θεσμικού εκσυγχρονισμού και ανάπτυξης της χώρας αλλά κλείνει με παταγώδη αποτυχία. Το φιλόδοξο μεταρρυθμιστικό εγχείρημα του Καραμανλή, που διασφάλισε τη δημοκρατική σταθερότητα, την άμυνα, και την ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας έμεινε ανολοκλήρωτο. Παρά τις στρατηγικές αυτές κατακτήσεις, το πολιτικό σύστημα παλινδρόμησε στις παθογένειες και τις στρεβλώσεις του παρελθόντος. Τέσσερις δεκαετίες αργότερα το ελληνικό κράτος προσγειώθηκε ανώμαλα στην πέμπτη χρεωκοπία από συστάσεώς του.

Σήμερα μοιάζουμε ιδρυματισμένοι και εγκλωβισμένοι στις παθογένειες της ιστορικής μας ιδιαιτερότητας. Οι προσπάθειες δημοσιονομικής εξυγίανσης γίνονται με μεγάλες θυσίες,  αλλά δεν αγγίζουμε τη ρίζα του προβλήματος. Συνεχίζουμε αλλά δεν αλλάζουμε.

Αντίθετα, για όλα τα δεινά μας φταίει κάποιος άλλος.

Κάποτε τα δεινά της χώρας αποδίδονταν στον κακό θείο Σαμ. Τώρα αποδίδονται στον κακό Σόιμπλε. Η διεθνής κρίση έβαλε τέλος στη χρηματοδότηση του ελληνικού παρασιτικού καταναλωτισμού από το φθηνό ευρωπαϊκό χρήμα. Τώρα η δίαιτα εξυγίανσης που μας επέβαλαν οι δανειστές επαναφέρει επώδυνα το ελληνικό βιοτικό επίπεδο στο ύψος των παραγωγικών δυνατοτήτων της ελληνικής οικονομίας. Και έτσι η  ευρωλαγνεία μετατράπηκε αίφνης σε ευρωσκεπτικισμό.

Το στοίχημα που τίθεται εκβιαστικά για τη χώρα μας είναι η αντικατάσταση του μοντέλου του παρασιτικού καταναλωτισμού από τον οικονομικό ορθολογισμό. Ένα νέο μοντέλο, που θα διαγράφει ένα θετικό ισοζύγιο ανάμεσα στην παραγωγικότητα, την απόδοση από τη μια πλευρά, και την κατανάλωση, την απόλαυση από την άλλη.  

Αυτό όμως προϋποθέτει δύο πράγματα. Μια πολιτική ηγεσία που έχει σχέδιο παραγωγικής ανασυγκρότησης πάνω στα συγκριτικά πλεονεκτήματα της χώρας. Για να πάρει η χώρα τη θέση που της αναλογεί στον ευρωπαϊκό και διεθνή καταμερισμό εργασίας. Και μία πολιτική ηγεσία που είναι αποφασισμένη για ρήξεις με βαθιά ριζωμένες νοοτροπίες. Μια πολιτική ηγεσία που θα θέσει τις διαρθρωτικές αλλαγές και τη παραγωγική ανασυγκρότηση ως ιστορικούς στόχους που θα κινητοποιήσουν συλλογικές δυνάμεις.

Στα μπαλκόνια της προεκλογικής εκστρατείας του 1974 ο Καραμανλής, αντί να υπόσχεται, νουθετούσε το αλαλάζον πλήθος κάνοντάς του μαθήματα πολιτικής ιστορίας. Και δημιουργούσε προϋποθέσεις συστράτευσης στην εθνική προσπάθεια.

Οι σημερινοί κυβερνώντες δεν έχουν σχέδιο παρά μόνο για την παραμονή τους στην εξουσία. Για διαρθρωτικές αλλαγές ούτε λόγος. Και τις μεταρρυθμίσεις, που με μεγάλες συγκρούσεις έγιναν στην Παιδεία, τη Δημόσια Διοίκηση, και την Οικονομία από το 2011 μέχρι το 2015, τις ισοπέδωσαν. Το μόνο που ξέρουν είναι να δηλώνουν οικονομικά υποτελείς στους έξω ενώ παριστάνουν τους μυγιάγγιχτους πατριώτες στους μέσα. Το μόνο που καταφέρνουν είναι να μας οδηγούν σε σκοτάδι βαθύ. 

Ένα κακό ριμέικ - ΑΝΤΙΛΟΓΟΣ στα "ΝΕΑ" 13/12/2016

Η κυβέρνηση, μετά την επική αναδίπλωση του 2015, επένδυσε πολιτικά σε ένα ριμέικ του success story. Την ολοκλήρωση της αξιολόγησης, την ελάφρυνση του χρέους, και την είσοδο της χώρας στην ποσοτική χαλάρωση. Ήταν τέτοια η κεκτημένη επικοινωνιακή της ταχύτητα, που έσπευσε να πανηγυρίσει αμέσως μετά την απόφαση του Eurogroup της 5ης Δεκεμβρίου. Πριν καλά καλά διαβάσει το κείμενο. Όταν καταστάλλαξε ο κουρνιαχτός αποδείχθηκε άνθρακας ο θησαυρός. Βραχυπρόθεσμα μέτρα, για ισχνή ελάφρυνση, στο μακρινό 2060.  Όσο για ουσιαστική μακροπρόθεσμη ελάφρυνση του χρέους, καμιά κουβέντα μέχρι το 2018. Κι έτσι η κυβέρνηση έμεινε τελικά με τον μουτζούρη στο χέρι. Με την ανάληψη της υποχρέωσης για υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα, της τάξης του 3,5%, για αδιευκρίνιστη διάρκεια μετά το 2018.

Κι εδώ αρχίζουν τα δύσκολα. Για να κλείσει η δεύτερη αξιολόγηση πρέπει να πειστεί το ΔΝΤ. Το Βερολίνο θέλει τη συμμετοχή του ΔΝΤ στο πρόγραμμα αλλά δεν δέχεται την προϋπόθεση της ελάφρυνσης του χρέους που θέτει το Ταμείο.

Το ΔΝΤ, από την πλευρά του, δεν θεωρεί την ελάφρυνση που δόθηκε αρκετή. Και δεν δέχεται τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα που ζητάει το Βερολίνο. Γιατί θεωρεί ότι η Ελλάδα, με τα συμφωνηθέντα μέτρα, δεν μπορεί να πιάσει πλεονάσματα της τάξης του 3,5%. Και ζητάει επιπλέον μέτρα ύψους 4 δις.

Η κυβέρνηση επέστρεψε στη συνταγή της πολιτικής λύσης. Αυτό και αν είναι εκ προοιμίου ένα κακό ριμέικ. Γιατί έχει μείνει πια χωρίς συμμάχους. Ο Ομπάμα αποχωρεί από τη σκηνή, ο Ολάντ δεν έχει πλέον καμιά επιρροή, και ο Ρέντσι έχει αποχωρήσει ηττημένος. Και γιατί η Μέρκελ σε προεκλογική χρονιά δεν έχει περιθώρια για υποχωρήσεις στο ελληνικό ζήτημα ακόμη και να το ήθελε. Ο δε Σόιμπλε παραμένει πιστός στην καλβινιστική του λογική που λέει οτι αν χαλαρώσουν τα μέτρα θα πάνε περίπατο οι μεταρρυθμίσεις.

Αυτή η κυβέρνηση αρνείται με πείσμα να αντιληφθεί ότι ο χρόνος δεν είναι σύμμαχος της χώρας. Δεν το κατάλαβε το εξάμηνο της καταστροφικής της διαπραγμάτευσης, δεν το κατάλαβε και στη συνέχεια. Αγκομαχάει να κλείσει δύο αξιολογήσεις σε δεκαέξι μήνες. Χωρίς να αντιλαμβάνεται ότι είμαστε σε εποχή πλανητικής αστάθειας, και οι διεθνείς συσχετισμοί επιδεινώνονται ραγδαία. Αντί να κλείσει τις οικονομικές εκκρεμότητες παρακολουθεί να ανοίγουν και όλα τα εθνικά θέματα. Η χώρα, ακυβέρνητη, διολισθαίνει επικίνδυνα.

Η παροχολογία του Πρωθυπουργού υποδηλώνει και την αμφιθυμία του. Επιδιώκει ένα πλαίσιο συμφωνίας που δεν θα ξεπερνάει τις πολιτικές αντοχές του κόμματός του. Πλεονάσματα της τάξεως του 2,5% και 1% να διοχετεύται στην ανάπτυξη. Αλλιώς απειλεί με εκλογές. Με τη χώρα να βυθίζεται στο τέλμα οι εκλογές δεν αποτελούν λύση, πλέον, αλλά λύτρωση.

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Υμηττού 6,
Τ.Κ. 185 40 Πειραιάς,
1ος όροφος

Τηλ: 210 4175973 - 210 4123561
Fax: 210 4173115